12 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1962
Ο «πορθητής του Διαστήματος» φωτογραφιζόταν μπροστά στον Παρθενώνα τη στιγμή που ο Χρουστσώφ απειλούσε να βομβαρδίσει την Ακρόπολη
ΣΤΟ ΑΠΟΓΕΙΟ του Ψυχρού Πολέμου, τη δεκαετία του 1960, με τις δύο Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής, ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, να έχουν αποδυθεί στον πιο σκληρό ανταγωνισμό όσον αφορά την υπερίσχυσή τους σε πυρηνικούς εξοπλισμούς, οι
Σοβιετικοί κατορθώνουν να στείλουν τον πρώτο άνθρωπο στο Διάστημα, τον Γιούρι Γκαγκάριν . Η επιτυχία είναι προφανής για την ανθρωπότητα, δίνει όμως άλλη μία αφορμή για όξυνση του ανταγωνισμού ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα. Στο μεταξύ έχουν μεσολαβήσει η πυρηνική κρίση στην Κούβα που λίγο έλειψε να
οδηγήσει τον πλανήτη στον πυρηνικό όλεθρο και η αποτυχημένη επέμβαση στον Κόλπο των Χοίρων. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή- με τον Χρουστσώφ να απειλεί να βομβαρδίσει σε αντίποινα ακόμη και την... Ακρόπολη! (η Ελλάδα και η Τουρκία διατηρούσαν αποθήκες αμερικανικών πυρηνικών εξοπλισμών στο έδαφός τους)- ο
Γκαγκάριν επισκέπτεται την Αθήνα και τον Ιερό Βράχο στο πλαίσιο παγκόσμιας περιοδείας του. Τη σύγχυση που προκάλεσε εκείνη η ιστορική επίσκεψη, γενομένη αντικείμενο σφοδρής πολιτικής εκμετάλλευσης και από τις δύο πλευρές, θα παρακολουθήσουμε σήμερα μέσα από τις γραμμές του κειμένου που ακολουθεί.
Η απόλυτη επιτυχία της διαστημικής πτήσης ήταν φυσικό να συνοδευθεί από πολλές τιμές στο πρόσωπο του θρυλικού κοσμοναύτη εντός και εκτός ΕΣΣΔ. Αν εξαιρέσει κανείς το προγραμματισμένο ταξίδι του τον Μάρτιο του 1962 στα Ηνωμένα Εθνη, που ακυρώθηκε τελευταία στιγμή από το Πολίτμπυρο, ο Γκαγκάριν μετά τον γύρο της Γης στο Διάστημα επιχείρησε το ίδιο επί ξηράς, γενόμενος δεκτός από ηγέτες της εποχής μέσα σε παραλήρημα ενθουσιασμού εκατομμυρίων ανθρώπων που έσπευδαν να τον αντικρίσουν από κοντά. Αφού επισκέφθηκε πρώτα τη Βουλγαρία, μεταξύ 27ης Μαΐου και 7ης Αυγούστου 1961 επισκέφθηκε την Τσεχοσλοβακία, τη Φινλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ισλανδία, την Κούβα, τη Βραζιλία, τον Καναδά και την Ουγγαρία. Υστερα από ολιγόμηνη παραμονή στην Κριμαία, ο Γκαγκάριν ξεκίνησε νέα περιοδεία τον Νοέμβριο του 1961 σε Ασία και Αφρική. Επιστρέφοντας από τη Λιβερία επισκέφθηκε για δύο ημέρες πρώτα την Αθήνα και μετά την Κύπρο.
Ο «ψυχρός πόλεμος»
Ο Γιούρι Γκαγκάριν πέθανε την ίδια ημερομηνία που γεννήθηκε, στις 9 (κατ΄ άλλους 27) Μαρτίου 1968 σε αεροπορικό δυστύχημα πετώντας σε δοκιμαστική πτήση με ένα ΜΙG-15. Ηταν μόλις 34 ετών. Οι θεωρίες συνωμοσίας γύρω από το δυστύχημα στάθηκαν η αιτία να ανοίξει πολλές φορές ο φάκελος με τα απόρρητα στοιχεία της υποθέσεως. Τελευταία και καθοριστική ήταν εκείνη επί Πούτιν το 2007. Ουδέν προέκυψε, αν και τα συντρίμμια του αεροσκάφους παραμένουν ερμητικά κλειστά σε εγκαταστάσεις της ΚGΒ.